Manastir Ljubostinja

Manastir Ljubostinja čuvar srpske istorije

Prema predanju, na mestu gde se nalazi manastir Ljubostinja, Milica je prvi put ugledala svog budućeg supruga, kneza Lazara. Kako prepričavaju stari, ovo je „mesto ljubavi“ ili Ljubostinja, manastir nazvan po njihovoj ljubavi rođenoj na prvi pogled. Ljubostinja je posle Lazareve smrti postala Miličin dom gde se 1392.godine zamonašila, preuzela ime Jevgenija ili Evgenija i provela ostatak svog života. Uz Milicu, koja je sahranjena na levoj strani manastira, tu je, desno od ulaza i grob njene velike prijateljice monahinje Jefimije, odnosno Jelene Mrnjavčević, supruge despota Uglješe Mrnjavčevića. Građen u moravskom stilu, rukom veštog neimara Radeta Borovića, ovo prelepo zdanje krase impozantne kamene rozete u obliku procvetalih ljiljana, niše i bogata ornamentika. Sama gradnja počela je 1388.godine, u osvit Kosovske bitke u kojoj je Lazar izgubio život. Ljubostinja je građena do 1405.godine kada je kneginja Milica preminula i prema vlastitoj želji sahranjena u svojoj zadužbini.

Istorija nije štedela Ljubostinju koja je bila spaljena za vreme Turaka, nakon Kočine bune u koju je narod pozvan upravo iz ovog manastira. Tada su stradale gotovo sve freske koje su krasile unutrašnjost manastira. Iza jedne od njih pronađena je i tajna Miličina ostava u kojoj je sakrila crkvene relikvije i svoje blago, među kojim i krunu kneza Lazara. Kada su Turci opljačkali Ljubostinju kruna je preneta u Istanbul, gde se i danas nalazi.

Manastir je kroz vekove više puta poharan i uništen, ali je svaki put iznova obnavljan. Iako je bilo perioda kada je to bio muški manastir, Ljubostinja je nastala kao ženski manastir, što je i danas. Na njegovom čelu je igumanija, a u manastiru živi nekoliko desetina monahinja.

Zbog vekovnih razaranja i paljenja, ostao je sačuvan tek delić prvobitnih ljubostinsjih fresaka. Danas jedan od njenih zidova krasi portret kneginje Milice i kneza Lazara, oslikan rukom Jeromonaha Makarija, a tu je i ikonostas iz 1822.godine, delo Nikole Markovića.

Iako jedno vekovima staro predanje kaže da je kneginja Milica želela da napravi manastir daleko od svega i svih, danas do ovog kompleksa u kojem se nalaze glavna crkva Uspenja Presvete Bogorodice, crkva Svetog Velikomučenika Gragorija, Milošev konak i Stari konak, nije teško doći.  Smešten je uz planinsku Ljubostinjsku reku, u neposrednoj blizini Trstenika, dok je od Vrnjačke Banje udaljen 9km